35 De porta Collina
Porta Collina est per quam habetur ingressus et egressus ad provinciam Collinam, de qua scribitur per Livium IIII Ab urbe condita c. XVII § Rome terror, ibi: ob rem male gestam percussa castra locantur ante portam Collinam Romanum et in muris eiusdem fuerunt armati dispositi (Liv. 4, 31, 9); et eadem decada libro V c. XX, ibi: postera die Galli ‹ingressi› urbem patentem Collina porta in forum perveniunt (Liv. 5, 41, 4); et dicta decada libro VII c. V (Liv. 7,11,6-7), ibi: pugnatum non procul porta Collina cum Gallis; avertitur acies Gallorum. Fuga (Liv. 5, 41, 4), et cetera; et libro III eiusdem decade c. XVIII § neque in Sabinis (Liv. 3, 51, 7), ibi: Icilius scilicet sponsus virginis, peritus rerum popularium, porta Collina intravit sub signis (Liv. 3, 51, 8-10).
35, 2 De huiusmodi porta concordat Orosius libro IIII c. III in fine, ibi: Sextilia virgo Vestalis convicta et dampnata incesti ad portam Collinam viva defossa est (Oros. hist. 4, 2, 8); et eiusdem Orosii libro V c. Anno ab urbe condita DCLXII (Oros. hist. 5, 19, 1) § igitur cunctis (Oros. hist. 5, 21, 2), ibi [XVIII]: per Sillam consulem Romanum LXXX milia hominum contra fidem datam apud portam Collinam cesa dicuntur (Oros. hist. 5, 20, 8-21,1); cui Quintus Catulus palam dixit: O Sylla, cum quibus tandem victuri sumus orbem, si in bello armatos et in pace inhermes occidimus (Oros. hist. 5, 21, 2)?
35, 3 Fuit enim dicere ausus Sylla, hasta posita in signum victorie, cum bona proscriptorum ab eo et aliorum mortuorum venderentur in foro et bonorum virorum et locupletum et presertim concivium, predam se suam, id est sui iuris, vendere, secundum Tullium II Offitiorum § desitum autem videri quicquam in sotios iniquum (Cic. off. 2, 27). Concordat Livius V Ab urbe condita c. XVIII § etsi novum, ibi [XXIX]: omnia fortium virorum esse (Liv. 5, 36, 2).
35, 4 Ad ultimum Silla sua tyrannide dum ire et odii vitio obtemperat, multo alieno sanguine profuso, indignatione animi exardescens, inmoderato vocis impetu convulso pectore Puteolis spiritum cruore mixtum evomuit sexagesimum ingrediens annum, secundum Valerium libro VIIII c. III § quid Sylla (Val. Max. 9, 3, 8). Contrarium tamen notatur per eundem Valerium libro III c. I § idem (Val. Max. 3, 1, 2) videlicet Cato, scilicet Maior, ubi cavetur expresse quod Sylla in eius atrio per Sarpedonem eius pedagogum fuit ferro peremptus [81].
35, 5 Vel Collina potest dici a colle finitimo dicte porte, per quam itur ad eum qui hodie dicitur mons Marus, ubi imperator Romanus post coronationem suam statim ascendit et volvendo se undique dicit: "Omnia que videmus nostra sunt et nostris mandatis obediunt universa mundi" – Digestorum ad l. Rodiam de iactu l. Deprecatio (cf. Dig. 14, 2, 9) [82].
