5 De monte Quirinali
Quintus mons dicitur Quirinalis, a curis militum appellatus, secundum Livium .I. Ab urbe condita c. VIIII [143], seu a Quirino Romanorum rege quem Romani velut deum colebant et venerabantur, secundum Lactantium .I. De falsa religione c. VIIII (cf. Lact. inst. 1, 15, 7-8), et Clementem primum papam libro Itinerarii [144].
5, 2 Hic Quirinus, id est Romulus, et reges alii hastas [XXXII] pro diademate antiquitus portabant erectas, quas Greci sceptra dixerunt. Nam et ab origine rerum pro diis inmortalibus veteres hastas coluere, ob cuius religionis memoriam adhuc in deorum simulacris haste adduntur, secundum Trogum libro XLIII in fine (Iust. 43, 3, 3).
5, 3 Huiusmodi montem addidit urbi Servius Tullus sextus rex Romanorum, secundum Livium .I. Ab urbe condita c. XXIIII § ad eam multitudinem (Liv. 1, 44, 3). Item in eodem monte ab olim intentis Gallis ne quis Romanorum hostium inter stationes ipsorum posset evadere, ecce repente quidam iuvenis Romanus in se concives et hostes [in] admiratione [145] convertit. Sacrifitium erat tunc temporis in dicto Quirinali monte, dicto vade Neapolim Romano dyomate [146], statutum clare genti Fabiorum.
5, 4 Et ad id faciendum Cornelius Fabius in gente sua precipuus Dorsuo [147] Gabino cinctu [148] sacra manibus gerens cum de Capitolio tunc a Gallis obsesso descendisset et per medias hostium stationes fuisset egressus, nichil ad vocem terroremque cuiusquam Gallorum perterritus in Quirinalem collem pervenit; ibique omnibus peractis solempniter in eodem Capitolio monte reversus vultu constantiori atque gradu, satis sperans sibi propitios esse deos quorum cultum ne mortis quidem metu prohibitus deseruit [sacrifitium], attonitis Gallis miraculo audacie seu religione [XXXIII] cuius gens Gallica non est negligens (Liv. 5, 46, 1-3), secundum Livium .V. Ab urbe condita c. XXII in principio, quod incipit: Rome interim;
5, 5 [quorum] gloria belli Gallos ante Romanos fuisse, secundum Salustium c. Postquam Cato assedit (Sall. Catil. 53, 1) § congnoveram (Sall. Catil. 53, 3); concordat Valerius .I. c. I § eadem rei publice tempestate (Val. Max. 1, 1, 11) [149].
5, 6 In eodem Quirinali monte fuit templum Quirinale Romuli [150], demolitum ab olim pro medietate regimine peregrino Branchaleonis Bononiensis, tunc senatoris urbis eiusdem, in quo colle inhabitat hodie clarum genus Archionum et Cavalleriorum cum multis aliis popularibus Romanorum.
