37 De porta Tyronum [94]
Porta Tyronis [95], id est militaris, nam tyro Grece Latine dicitur novus miles nondum exercitatus sed ad militiam ignarus et rudis [96], ubi tyrones Sardinie et Corsice insularum destructis ipsorum insulis ab Agarenis et regulis eorundem tamquam inexperti armorum militarium instruebantur assiduo exercitio militari ad instar Romanorum tyronum qui exercebantur antiquitus in Campo Martio inter Tiberim et urbem sito, utrum miles tanto operi esset aptus (Veg. mil. 1, 8), iuxta ea que per Vegetium .I. De re militari traduntur (cf. Veg. mil. 1, 8-19; 26).
37, 2 Sed ab olim porta huiusmodi Tyrona dicebatur porta Nevia, secundum Livium II Ab urbe condita c. III ยง Namque Valerius consul (Liv. 2, 11, 4) iussit Spurium Largium cum expedita iuventute Romana ad portam Collinam stare, donec hostis Porsenna pretereat, deinde se obicere ne sit ad flumen redditus. Consul alter Lucretius porta Nevia cum aliquot manipulis militum egressus (Liv. 2, 11, 7-8), et cetera, et dic ut ibi de pugna inter Romanos et gentem Porsenne regis Etruscorum. Et huiusmodi porta Nevia est sita inter portam Collinam [97]portam Viridariam et ideo dicta est porta Nevia [98], quasi sine via populari sive publica;
37, 3 sed hodie Romano dyomate dicitur porta de Nibio, et cetera [99]; vel melius huiusmodi porta aliter dicebatur Tyrona quasi Tusca, quia per eam itur Tusciam et presertim in maritimam Tyrenorum, id est Tuscorum, qui secundum Livium VII Ab urbe condita c. I Tyreni dicuntur (cf. Liv. 5, 33, 8 potius quam 7, 2, 4; 6), et cetera [100].
